Genel Kültür

Bursa Ulucami

Bursa Ulucamisi, kent merkezinde, Atatürk Caddesi üzerinde, çok ayaklı cami şemasının en klasik ve anıtsal örneği sayılan cami. I. Bayezid (Yıldırım) tarafından 1396-1400 arasında yaptırılmıştır. Dikdörtgen planlı cami yaklaşık 68 m x 59 m boyutlarında olup 20 kubbe ile örtülüdür.

Sekizgen kasnaklara oturan kubbeler mihrap duvarına dik, beş sıra halinde dizilmiştir. Kasnaklar, mihrap eksenindeki sırada en yüksek olmak üzere, yanlara doğru gidildikçe her sırada daha alçak düzenlenmiştir. Düzgün kesme taşlarla inşa edilmiş kalın beden duvarlarının masif etkisini hafifletmek için cephelerde her kubbe sırası hizasına gelmek üzere sağır sivri kemerler yapılmıştır.

Her kemerin içinde iki sıra halinde ikişer pencere yer alır. Bunların gerek biçimleri, gerek boyutları her cephe de farklıdır. Son cemaat yeri bulunmayan yapının kuzey cephesinde, köşelerde iki minaresi vardır. Minarelerin ikisi de beden duvarına oturmaz, yerden başlar. Batı köşesindeki minare I. Bayezid tarafından yaptırılmıştır.

Sekizgen biçimli kürsüsü bütünüyle mermerden, gövdesi tuğladandır.I. Mehmed’in (Çelebi) yaptırdığı söylenen doğu köşesindeki kare kürsülü minare,caminin beden duvarından da 1 m kadar ayrıktır. Şerefeler her iki minarede de aynı olup, tuğlalı mukarnaslarla bezelidir.

Kurşun kapli külahlar 1889’daki yangında ortadan kalkınca, bugünkü boğumlu taş külahlar yapılmıştır.Caminin kuzey cephesindeki cümle kapısı,dışa doğru taşan bir taçkapı görünümündedir. Nişinin çevresini geniş ama yalın bir silme dolaşır, kavsarası mukarnaslıdır. Yapinın doğu ve batı cephelerinde de birerkapı bulunmaktadır. Bunlardan doğudaki nin kanatları caminin yapıldığı dönemden kalmadır, üstü oyma ve geçmeli geometrik motiflerle bezelidir.

Caminin iç mekânında 20 kubbeyi taşıyan 12 ayak yer alır. Bunlar birbirlerine ve beden duvarlarına sivri kemerlerle bağlanır.Ayaklardan kubbelere geçiş pandantiflerle (küresel bingi) sağlanmıştır. Yan kapıları birleştiren eksenle mihrap ekseninin kesiştiği noktada onaltigen planlı, ortasında bir fiskiyesi bulunan havuz biçiminde bir şadırvan yer alır. Şadırvanın üzerine rastlayan kubbenin özgün durumundaki deliğin yerinde bugün bir aydınlık feneri vardır.

Mihrap, yazıtında belirtildiğine göre,1571’de Mehmed Usta adlı bir sanatçı tarafından yapılmıştır. Kum saati biçimli sütunçeleri ve mukarnasları ile döneminin zengin taş işçiliği örneklerinden biridir.1400 tarihini taşıyan ceviz minber ise Antepli Hacı Mehmed bin Abdülaziz el-Dukki’nin yapıtıdır. Selçuklu üslubundan Osmanlı üslubuna geçişi sergileyen minber,kündekâri tekniğindeki rumî ve palmetlerle süslü yan panoları, geometrik motifli korkuluk şebekeleri ile camideki en değerli yapitlardan biridir.

Bursa Ulucamisi çeşitli dönemlerde gerek savaşlardan, gerekse doğal afetlerden zarar görmüş, en sonuncusu 1961’de olmak üzere pek çok kez onarılmıştır. 1854’teki depremde kubbelerinin bazısı çökmüştür. Bunu izleyen onarımda duvar ve ayakların üstündeki yazılar da elden geçirilmiş, düzeltilmiş,bazısı yeniden yazılmıştır. Bugün camiye adeta bir hat müzesi özelliği kazandıran bu yazılar arasında Kazasker Mustafa Efendi,Abdülfettah Efendi, Şefik Bey, Hafız Mehmed Efendi gibi 19. yüzyılın ünlü hattatlarınin yapıtları vardır.

Etiketler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kapalı
Kapalı