GENEL KÜLTÜR

BÜYÜK VALİDE HANI ( İSTANBUL )

Büyük Valide Hanı, İstanbul’da, Beyazıt semtinde, Çakmakçılar Yokuşu üzerinde han yapısı. Yazıtı olmadığı için kesin yapim ‘tarihi bilinmemektedir. 17. yüzyılda IV. Murad’ın annesi Kösem Sultan tarafından yaptırılmıştır. İki katlı, üç avlulu biryapıdır ve Istanbul’daki üç avlulu hanların ilk örneği olması açısından önem taşır.

Bulunduğu yerin yerleşim özelliklerine uyularak organik bir tarzda tasarlanmıştır. Beden duvarları, her sıra arasında üç sıra tuğla olmak üzere kesme taşla almaşık olarak örülmüş, iç duvarlarda moloz taş kullanılmıştır. Klasik üsluptaki giriş cephesinde yatay bir etki yaratılmıştır. Giriş kapısı cephenin ortasından hafifçe sağa kaydirılmıştır. Kapının üstünde taş konsollarda oturan çıkıntı bir bölüm vardır. Burasının saçağı asıl cephe saçağından daha aşağıdadır.

Zemin kattaki dükkânların kemerleri giriş cephesi boyunca değişik biçim ve boyutlardadır. Girişin solunda ve yokuş başındaki iki dükkânın kemerleri basık ve öbürlerinden daha geniştir. Bunların yanındaki dükkân beşik kemerli, bütün öbür dükkânlar sivri kemerlidir. Giriş, beşik tonozlu bir geçitle hanın ilk avlusuna açılır. Bu avlu, öbürlerine göre daha küçük ve üçgen biçimindedir. Ikinci avlu 63 m boyutlarıyla bir meydanı andırır. Her iki avludan da üst kata merdivenle birer bağlantı vardır. Iki katın revak kemerleri de x 66 m’lik sivri ve tuğladandır. Avluların oda düzenleri aynıdır. Zemin kat revakları gerisindeki mekânlar her iki avluda da depo olarak düşünülmüştür. Üçüncü avlu ince uzun bir dikdörtgen biçiminde olup, bir rampa ile inilen bodrumu ahırlara ayrılmıştır.

Handa birinci ve ikinci avluda 153, üçüncü avluda 57 tane olmak üzere toplam 210 oda vardır. Bütün avlularda zemin kattaki oda ve revaklar beşik tonozla örtülüdür. Üst katta ise revakların örtüsü tonoz, odalarınki kubbedir. Bugün çok harap bir durumda olan Büyük Valide Hanı, gerek iç mekân düzeni, gerek çatı örtüsü yönünden büyük değişikliklere uğramıştır.

Etiketler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kapalı