DÜNYA TARİHİ

III. AHMET DÖNEMİ

III. Ahmet Dönemi

Viyana bozgunundan itibaren Karlofça ve Istanbul Antlaşmaları’yla (1700) büyük toprak kaybına uğranması,
Osmanlı halkının devlet yöneticilerine olan güvenini sarsmıştır.İstanbul’da çıkan bir ayaklanma ile II. Mustafa tahttan indirilerek II. Ahmet padişah olmuştur.II. Ahmet, öncelikle iç güvenliğini sağlayarak devletin ekonomik yapısını ve savunma sistemini güçlendirmeye çalıştı.Karlofça Antlaşması ile kaybettiği toprakları geri alabilmek için Rusya, Venedik ve Avusturya ile savaşlar başlattı. Fakat kaybettiği topraklan alamadığı gibi yeni topraklarınıda kaybetti.
Bu dönemde doğuda Iran ile de savaşlar yapildı.

1.Osmanlı – Rus İlişkileri

Rusya, XVIII. yüzyılda Baltık Denizi üzerinden sıcak denizlere çıkmak için Isveç ile mücadeleye girişmiştir. Isveç
kralı Demirbaş Şarl’ın Poltova Savaşı’nda Rus çarı I. Petro’ya yenilerek Osmanlı topraklarına sığınması ve Rusların Isveç kralını takip bahanesiyle yapmaları üzerine Osmanlı-Rus Savaşı başlamış oldu.1711 yılında yapılan savaş sonucundan Rusya yenildi. Prut bataklıklarında Rus ordusunu yok etme firsatını yakalayan Sadrazam Baltacı Mehmet Paşa’nın yeniçerilere güvenememesi üzerine Rusların teklifi ile 1711’de Prut Antlaşması yapılmış oldu.Prut Antlaşması, Osmanlı Devleti’ne önemli bir kazanç sağlamamış ancak kaybedilen topraklanın geri alınabileceği
düşüncesi ile artırmıştır.

2.Osmanlı – Venedik İlişkileri

Karlofca Antlasması ile Venedik’in ele geçirdiği Mora Yarımadası’nı Osmanlı Devleti almak istiyorlardı. Venedik, Ortodoks mezhebinden olan Mora halkına baskılar yapıyordu. Mora halkının
Venediklilere karşı Osmanlı Devleti’nden yardım istemesi, Venedik’in Akdeniz’deki Osmanlı
gemilenine zarar vermasi ve Karadag halkını Osmanlı Devleti’ne karşı ayaklanmaya kışkırtması
ile Venedik’e savaş açılmış oldu. Karadan ve denizden harekete geçen Osmanlı ordusu, Mora
Yanımadası’nı almış oldular(1715).

3.Osmanlı – Avusturya İlişkileri

Osmanlı Devieti’nin Rusya ve Venedik’e karşı savaşlarda gösterdiği başarılar Avusturya’yı rahatsız
etmişti. Karlofça Antlaşması‘nın şartlanının çiğnendiğini açıklayan Avusturya, Osmanlı Devleti’ne savaş
açmış oldu. Bu sebeble, 1716 da Osmanlı – Avusturya Savaşları başladı. Osmanlı Devleti Avusturya ile yaptığı
Petervaradin Savaşı’nda ise başansız oldu. Sadrazam Damat Ibrahim Paşa’nın isteği üzerine, Ingiltere ve
Hollanda ‘nın aracılığıyla 1718 yılında Pasarofça Antlaşması imzalandı.

4.Osmanlı – İran İlişkileri

XVII yüzyida Iran da iç kanşıklıklar başladı.Bu durum Dağistan in, Iran hakimiyetinden çıkıp Osmanlı Devleti’ne bağlanmasına sebep oldu. XV ve XVI. yüzyıllarda Osmanlı Iran mücadelesinden faydalanan Ruslar sessizce Volga bölgesine yerleşerek 1556 da Astrahanı işgal edip Azerbaycan’a komşu oldular.Osmanlı Devleti, Ruslann Kafkasya
üzerindeki yayılmasını engellemek istesede başarılı olamadı. Iran ve Orta Asya üzerinden Hindistan ile doğrudan ticaret yapmak isteyen Rus çarı I. Petro, Volga ve Hazar Denizi kıyılarında donanma meydana getirerek Hazar kıyılarına, özellikle Kafkaslara hakim olmak istedi.Rus çarı I. Petro, özellikle Prut Savaşı’nda Osmanlı Devletİne yenilerek Karadeniz ve Bakan topraklanında genişleyemeyeceğini anlayıp yönünü Iran’a çevirdi. Iran’ın
karışıklık içinde olduğunu duyan Rus çarı I.Petro, bu karışıklıktan faydalanarak Iran’a girip ve Iran’ın kuzey batı eyaletlerini işgal etti.Osmanl Devleti Rusya’yı bölgeden uzaklaştırmak ve yayılışını engellemek sebebiyle Iran Seferi’ne çıktı. Iran’ın Kafkasya topraklarına girerek Rusya’nın güneye daha fazla inmesini engelledi.

Bu paylaşımı kabul etmek istemeyen Iran ile Osmanlı Devleti arasındaki savaşlar aralıklı olarak 1779 tarihine kadar devam etti .1731 yılında yapılan savaş sonucunda Ahmet Paşa Antlaşması (1732),yılında yapılan savaş sonunda İstanbul Antlaşması yapılmış oldu.1743 yılında yapılan savaş sonucunda ise Kerden adı verilen ve Kasrışirin Antlaşması’nın şartlarını içeren son Osmanlı Iran Antlaşması yapıldı (1746). 1776 yılında Iran’ın saldırısıyla savaş yeniden başladıysa da Iran, 1779 yılında ele geçirdiği yerlerden çekildi. Bu savaşlarda her iki devlet de başarılı olamadığı gibi yok yere güç kaybına uğradılar. 1639 yılında yapılan Kasrışirin Antlaşması’yla belirlenen sınırlar günümüzde de büyük ölçüde geçerliliğini korumaktadır.

5.III.Ahmet Dönemi Islahatları

Damat ibrahim Paşa’nın sadrazamlık yaptığı 1718 – 1730 tarihleri arasında yaşanan, Avrupa devletleri ile barış siyasetinin sürdüğü bu döneme Lale Devri denir. Bu dönem adını lalenin ve lale motiflerinin moda olmasından almıştır. Bu dönemde diplomasi, bilim, sanat ve eğitim alanında yaşanan gelişmelerin yanında ise Osmanlı Devleti’nde özellikle başkent Istanbul merkezli olmak üzere eğlence hayatı yaygınlaşmış oldu.

Etiketler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kapalı